غزل شمارهٔ ۲۲ قاآنی
قاآنی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
مرا شوخیست شیرین‌لب که رنگ نیشکر دارد
جمال مهر و حس حور و خوبی قمر دارد
مُحلّق مشک تبّت را به برگ یاسمن سازد
معلق ماه نخشب را به سرو کاشمر دارد
به رنگ نیشکر ماند رخش لیکن عجب دارم
که لعل دلفریبش از چه طعم نیشکر دارد
مگمر اکسیر طنازیست حس عالم افمروزش
که از تاثیر آن اکسیر رویش رنگ زر دارد
همی‌گویند صندل دردسر را می کند زایل
چه‌شد کان چهرصندل گو‌ن مرابا دردسر دارد
نه آخر جوهری گو‌ید که مروارید رخشان را
به زردی چون گراید رنگ قیمت بیشتر دارد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره زیبایی و جذابیت معشوق صحبت می‌کند. شاعر در توصیف محبوب خود به رنگ نیشکر و ویژگی‌های زیبا مثل جمال خورشید، حور و قمر اشاره می‌کند و از ترکیب عطرها و رنگ‌ها برای بیان احساساتش استفاده می‌کند. او به زیبایی چهره و طعم لعل آن معشوق می‌پردازد و از تأثیر اکسیر طنازی او سخن می‌گوید. همچنین، شاعر با استفاده از تمثیل و تشبیه به جنبه‌های مختلف زیبایی اشاره می‌کند و در نهایت به این نکته می‌رسد که زیبایی واقعی مولکولاتی از ارزش بیشتر دارد و نمی‌توان آن را در کلمات و مقایسه‌ها خلاصه کرد.