نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۲ - نامه منظومی است به یکی از عمال قائم مقام فراهانی

قائم مقام فراهانی / قصاید و قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

ای بزرگی که در دو عالم نیست

جز تو مخدوم و جز تو محبوبم

خوب اگر بگذرد به من یابد

از تو باشد همه بدو خوبم

تا تو از لطف صاحبم بودی

طالع سعد بود مصحوبم

یک دو مه پیش ازین زمهر تو بود

ماه و مهر سپهر مغلوبم

بنده راغب ز خلق بودم و خلق

راغب خلق و خلق مرغوبم

با همه بد قوارگی گفتی

ثانی یوسف بن یعقوبم

گر ز جا جستمی به عزم رکوب

مرکب چرخ بود مرکوبم

پس سپاه سعود را گفتی

خیل نخلند و بنده یعسوبم

این زمان بین که چون بساط زمین

می کند گاو خر لگد کوبم

چرخ گردون زخوشه پروین

دسته می بست بهر جاروبم

طالبان مرا نگر کامروز

همه را مستفید و مطلوبم

گر به درگاه جاه تو گذرد

عمر بر این سیاق و اسلوبم

واکنم نطق بسته را کآخر

من نه از سنگم و نه از چوبم

صبرم از حد گذشت پنداری

بنده قائم مقام ایوبم

چند ازین وعده ها که یاد آرید

همه از وعده های عرقوبم

من نه آنم که چون تو کذابی

بفریبد به وعد مکذوبم

خیز کلک و دوات و دفتر خواه

تا نویسی جواب مکتوبم

ورنه ظاهر کنم که اکنون باز

من نه مخذولم و نه مکنونم

آسمان و زیمن بر آشوبند

با تو آن دم که من بر آشوبم

شغل من صدق صرف بود و کنون،

به همان شغل باز منصوبم

بل که در خیل اصدقای عباد

تا به روز حساب محسوبم

مر ترا سر به صدمه باید کوفت

گر تو بدهی به طعنه سر کوبم

خائنی چون ترا غضب شاید

من چرا بی گناه مغضوبم؟

ناهب مال شه توئی و ترا،

دفع باید، نه من که منهوبم

نه شنیدی که کدخدای عراق

هم درین سال کرد مسلوبم

من چو آئینه ام برابر تو

راست بینی که بنده معیوبم

تا توئی حاجب اندرین درگاه

شکرلله که بنده محجوبم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این اشعار از شاعری بزرگ است که در آن به محبت و عشق به خداوند و رابطه‌اش با او اشاره دارد. شاعر خود را تنها بنده و محبوب خدا می‌داند و بر این باور است که هر خوبی در وجودش از خدا سرچشمه می‌گیرد. او در برابر سختی‌های زندگی صبر کرده و مانند یعقوب، قدرت تحمل مصائب را دارد. در عین حال، شاعر با نارضایتی از وعده‌های ناپایدار و فریبنده دیگران سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که روح او به صداقت و حقیقت وابسته است. در نهایت، پیوسته خود را در سایه لطف خداوند و درگیر با مشکلات زندگی می‌بیند، اما در این چشم‌انداز به امید و اعتماد به خداوند ادامه می‌دهد.