شمارهٔ ۴۵ - از نامه قائم مقام به فرزندش محمد قائم مقام فراهانی
قائم مقام فراهانی / قصاید و قطعات / وزن: مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)
نارنج و بنفشه بر طبق نه
منقل بگذار در شبستان
وان پرده بگوی تا به یک بار
زحمت ببرد زپیش مستان
غلامان را بگو تا مشک سایند
کنیزان را بگو تا عود سوزند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به فضای جشن و شادابی اشاره میکند. او از گذاشتن منقل در شبستان و برگزاری یک مجلس شاد صحبت میکند و از غلامان میخواهد که مشک را سایند و از کنیزان میخواهد که عود بسوزند تا عطر خوشی در فضا بپیچد. این توصیف نشاندهندهی آمادهسازی برای یک جشن یا مهمانی است که در آن حضور مستان و خوشگذرانان است.