میرزا حبیب خراسانی
زاده ۱۲۶۶ – درگذشته ۱۳۲۷ هجری قمری، مشهد
زندگی‌نامهٔ میرزا حبیب خراسانی
میرزا حبیب الله شهیدی (زاده ۱۲۲۸ خورشیدی، ۱۲۶۶ هجری قمری در مشهد - درگذشته ۱۲۸۷ خورشیدی، ۱۳۲۷ هجری قمری) (در بعضی منابع نام او را میرزا حبیب الله مجتهد رضوی یا حسینی هم نوشته‌اند) متخلص به «حبیب» و معروف به «حبیب خراسانی» شاعر، عارف و مجتهد شیعی دورهٔ قاجاریه بوده‌است (در خراسان با عنوان «آقا» شناخته می‌شده). پدرش میرزا محمدهاشم مجتهد (متوفی ۱۲۶۹) نوهٔ میرزا مهدی مجتهد معروف به شهید رابع بود. میرزا محمدمهدی، در ۱۲۱۸ق به فرمان نادر میرزا (متوفی ۱۲۱۸) پسر شاهرخ میرزا افشار که مشهد را تصرف کرده بود به شهادت رسید. به همین سبب فرزندان و نوادگان میرزامهدی به «شهیدی» معروف شده‌اند. نسب او از طریق میرزا محمدمهدی به شاه نعمت‌الله ولی می‌رسد. وی افزون بر کسب علوم دینی و فراگیری زبان فرانسه و عربی، به مقامات عالی عرفانی و معنوی دست یافت. در تزکیهٔ نفس و تهذیب اخلاق و کردار نیکو، سر مشق اهل روزگار بود و ذوق شعری و استعداد درخشانی داشت. میرزا حبیب در حدود سال‌های ۱۳۱۵ق تا ۱۳۱۶ در بحرآباد با عارفی به نام سید ابوالقاسم درگزی (درگذشت ۱۳۱۹ق) دیدار کرد. پس از این آشنایی، او مسئولیت امور شرعی را رها کرد و به جز مواقعی خاص که برای موعظهٔ مردم به مشهد می‌آمد، کنج عزلت گزید و حدود ۱۰ سال در روستاهای اطراف مشهد به‌خصوص روستای کَنگ به عبادت، ریاضت و تفکر مشغول شد. با ظهور انقلاب مشروطه، طرفداران مشروطه در خراسان از وی خواستند که فتوایی در وجوب مشروطه امضا کند. حبیب هم با بیان اینکه سال‌هاست از فتوا و امضا دست کشیده، حکم صریحی در این مورد نداد و فقط خانهٔ خود را در اختیار انجمن ایالتی مشروطه قرار داد تا به امور مردم در آنجا رسیدگی شود. مرگ ناگهانی حبیب در سال ۱۳۲۷ قمری در بحرآباد و سلسله حوادثی که پیش از درگذشتش رخ داد، سبب شد که در بین نزدیکانش این گمان تقویت شود که مشروطه‌خواهان از بیم آن که وی در خارج از ایران فتوایی علیه آنان صادر کند، او را مسموم کرده‌اند. او در دوران حیات خویش توجه ویژه‌ای به پیراستن فرهنگ شیعی از خرافات داشت و مردم را از خرافات و برخی آیین‌ها نظیر شبیه‌سازی صحرای کربلا منع می‌کرد. مزار حبیب خراسانی در حرم امام رضا (ع) است. دیوان اشعار وی به همت «علی حبیب» در سال ۱۳۳۵ شمسی در تهران منتشر شده است.
آثار میرزا حبیب خراسانی
شعرهای میرزا حبیب خراسانی
- شمارهٔ ۱ — به گیتی بهتر از دانشوری نیست
- شمارهٔ ۴ — خواجه را گنج اگر درست زر است
- شمارهٔ ۳ — شیخ و سالوسم ولی ساغرکشی کار من است
- شمارهٔ ۲ — زلف سنبل مگر امروز به تابی دگر است
- شمارهٔ ۵ — گفت زاهد ز عمر و عمار است
- شمارهٔ ۸ — نرگس مست تو را باز خماری دگر است
- شمارهٔ ۶ — عمرت ای خواجه گرچه بر گذر است
- شمارهٔ ۷ — واعظی گفت در این ماه که ماه رجب است
- شمارهٔ ۹ — باده سرجوش و جام لب به لب است
- شمارهٔ ۱۳ — هر که را دانش و کنش شد یار
- شمارهٔ ۱۶ — نیمه از خاک و نیمه از فلکم
- شمارهٔ ۱۱ — باغ چون مسند سلیمان شد
- شمارهٔ ۱۲ - خطاب به ملایوسف متخلص به محوی — در این تن هردم آید جان دیگر
- شمارهٔ ۱۵ — خواهم از پرده ناموس بر آیم یکبار
- شمارهٔ ۱۰ - دربارهٔ بی‌بی عالم، همسر شاعر — شکسته‌زلف بتی مست در سرای من است
- شمارهٔ ۱۴ — سخن از گردش قضا و قدر
- شمارهٔ ۱۹ — مگر برادر دیرین بنده خواجه کمالی
- شمارهٔ ۲۰ — میکند وقت را پراکنده
- شمارهٔ ۲۳ — ای پسر گر کنی مرا پسری
- شمارهٔ ۲۱ - خطاب به جناب میرزا ابراهیم بقراط — از این ره هردم آید کاروانی
- شمارهٔ ۱۷ — آمدی وقت سحر یارب تو خود ناگه بسویم
- شمارهٔ ۲۲ — وقت تو است ای پسر که کار کنی
- شمارهٔ ۱۸ - اقتفای غزل ملک الشعراء صبوری — ملک‌الشعرا سروده:
- شمارهٔ ۲۴ — نبود ره بیرون شدن امروز ز مشکوی