نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۸ صابر همدانی

صابر همدانی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

به حکم آنکه نادان همسر دانا نخواهد شد

برابر قطرهٔ ناچیز با دریا نخواهد شد

زمین تا آسمان فرق است بین عارف و عامی

که هرگز ذره خورشید جهان آرا نخواهد شد

نشاید گفت استاد سخن طفل دبستان را

مگس، هم بال و هم پرواز با عنقا نخواهد شد

نباید بود هرگز پای‌بست دعوی بی‌جا

که مرغ بند بر پا، آسمان‌پیما نخواهد شد

سخن را صورت ار مشاطهٔ معنی نیاراید

عروس طبع موزون، انجمن‌پیرا نخواهد شد

ندیدم هیچکس عیب کسی را روبرو گوید

دگر آئینه وش روشندلی پیدا نخواهد شد

اگر اهل دلی، اهل ادب را روی خوش بنما

که بی آئینه نطق طوطیان گویا نخواهد شد

بیفشان دامن از گرد تعلق اندرین صحرا

دراین ره گرچه یکتن گرد باد آسا نخواهد شد

حدیث حسن لیلی در جهان افسانه شد دیگر

به عصر ما کسی مجنون این صحرا نخواهد شد

بگو با مدعی (صابر) که بنشیند به جای خود

حریف هر کسی باشد حریف ما نخواهد شد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بیان تفاوت‌های بنیادی بین انسان‌های مختلف می‌پردازد. شاعر تأکید می‌کند که نادان هرگز مانند دانا نخواهد بود و هیچ‌گونه مقایسه‌ای بین قطره و دریا امکان‌پذیر نیست. او همچنین به تفاوت‌های بین عارف و عامی اشاره می‌کند و می‌گوید که عارف نمی‌تواند به اندازه‌ی خورشید درخشان شود. در ادامه، شاعر بیان می‌کند که نباید هرگز در ادعاهای بی‌اساس پا به میدان گذاشت و از عیب‌گویی به دیگران بپرهیزیم، زیرا هیچ‌کس عموماً به ‌طور مستقیم عیب دیگران را نمی‌گوید. همچنین، او از عجز عوام نسبت به درک زیبایی‌های ادبیات و هنر سخن می‌گوید. در نهایت، شاعر دعوی مدعیان را رد می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس نمی‌تواند با او و همفکرانش رقابت کند. به طور کلی، این شعر نقدی بر سطحی‌نگری و نادانی در زمینه‌های مختلف است.