نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۲۰ مجد همگر

مجد همگر / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

جمعی ز اهل خطه کاشان که برده‌اند

ز ارباب فضل و فطنت گوی هنروری

کردند بحث در سخن منشیان نظم

تا خود که سفت به درر دری دری

در انوری مناظره شان رفت و در ظهیر

تا مر کراست پایه برتر ز شاعری

از آب فاریاب یکی عرضه داد در

وز خاک خاوران دگری ماه خاوری

تفضیل می‌نهاد یکی مهر بر قمر

ترجیح می‌نمود یکی حور بر پری

انصاف چون نیافت گروه از دگر گروه

من بنده را گزید نظرشان به داوری

بر من به پنج بیت نهادند منتی

کآنرا به هفت عضو رهینم به چاکری

محضر نوشته شد چو به من داعی آمده ست

استفتی از دو سر ز سر نیک محضری

در کان بر آن چو بگشتم کران کران

در قعر بحر این چو نمودم شناوری

شعر یکی تر آمد چون در شاهوار

نظم یکی برآمد چون زر جعفری

شعر ظهیر اگر چه سرآمد ز جنس نظم

با طرز انوری نزند لاف همسری

بدری که طالع آمد از آن نظم کی فتد

با آفتاب گفته او در برابری

کی همچو آفتاب بود در فروغ، ماه

کی همچو حور باشد در نیکویی پری

بر اوج مشتری برسد تیر نظم او

خاصه گه ثناگری و مدح گستری

طعم رطب اگرچه لذیذ است و خوش مذاق

کی به بود به خاصیت از قند عسکری

بید ارچه سبز و نغز و لطیف است در بهار

کی در چمن به جلوه کند قد عرعری

هر چند لاله صحن چمن را دهد فروغ

پهلو کجا زند به بهی با گل طری

گرچه طباع مختلف و نوع بی مراست

و انواع را طباع پراکنده مشتری

این است اعتقاد رهی در دو عذب گو

گر تو مقلد نظر مجدهمگری

این خشک جان نثار سرخاک آن دوباد

کاشعارشان چو آب روان آمد از تری

زاد این نتیجه نیم شب از آخر رجب

درخی و عین و دال ز هجر پیمبری

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، گروهی از اهل کاشان دربارهٔ منشیان شاعری بحث می‌کنند و به مناظره‌ای پرداخته‌اند. آن‌ها در تلاشند تا برتر بودن یک شاعر را از دیگری اثبات کنند. بحث به مقایسه شاعران و ویژگی‌های آثارشان می‌انجامد. شاعر به‌خصوص به تمایز میان شعر ظهیر و نظم انوری اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کدام توانایی برابری با دیگری را ندارند. او به زیبایی و ویژگی‌های خاص شعرها توجه می‌کند و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که هر شاعر ویژگی‌های منحصر به فرد خود را دارد و نمی‌توان به‌سادگی یکی را برتر از دیگری دانست. شاعر در تلاش است تا نشان دهد که هر آثار ادبی به نوعی خاصیت و زیبایی خود را دارد، مشابه به مهمانی که در مکان‌های مختلف خود را نمایش می‌دهد.