بخش ۳۰ حزین لاهیجی
حزین لاهیجی / ودیعة البدیعه / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
ز ابتدای حدوث خود انسان
تا به هنگام رفتنش ز جهان
حرکات طبیعتش باشد
انتقالات فطرتش باشد
شد به هر صورتی که بزم آرا
لَم یَزل ینتقل الی الاُخرا
به همین بعد رحلت از دنیا
به صراط خود است، رَه پیما
گر نماید مساعدت توفیق
اِنّهُ خیرُ صاحبٍ و رفیق
کند از هر مقام و منزل نقل
تا شود متصل به عالم عقل
این به شرطی که اهل آن باشد
جوهرش از مقربان باشد
یا به اهل یمین کند پیوند
به توسط اگر بود خرسند
ور بود مثل طبع شیطانش
بخت سازد قرین خذلانش
حشر او را کنند با حشرات
عاقبت واجب است جمع شتات
شود آخر، به دیو و دد محشور
در ظلام نشیبگاه غرور
معنی مطلق صراط این است
پیش چشمی که پاک و حق بین است
از صراط آنچه مستقیم آید
رهبر جنّت و نعیم آید
سالکش ساکن جنان گردد
مورد رحمت و امان گردد
ره توحید، معرفت باشد
جاده تنگ معدلت باشد
که توسط میان اضداد است
انحراف از توسط، ایجاد است
شرط این ره شناس در هر حال
التزام صوالح اعمال
شرع و ملت، صراط حق باشد
سالکش بر سماط حق باشد
چون دم تیغ تیز، باریک است
بی چراغ دلیل، تاریک است
دیده راگر خدای نور دهد
در ریاضت، دل صبور دهد
می تواند سلوک این ره کرد
خامه این گفت و قصه کوته کرد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
از آغاز تولد انسان تا زمان مرگش، او در حال انتقال و حرکت است. این انتقالات به انواع مختلف شکل میگیرند و بعد از مرگ، نردبان صراط را پیموده و به مراحل بالاتر میرسد. اگر به او توفیق داده شود، به عالم عقل متصل میشود، مشروط بر اینکه از مقربان باشد و به اهل یمین بپیوندد. در غیر این صورت، به سرنوشت بدی دچار میشود و به همراه بدها محشور خواهد شد. صراط مستقیم، راهی است که به بهشت و نعمت منتهی میشود و سلوک در این راه، نیازمند شناخت و پایبندی به اعمال صالح است. این مسیر، جنبش میان دو سرحد است و انحراف از آن خطرناک است. شرط ضروری برای پیمودن این راه، شناخت و التزام به قوانین شریعت است. با اینکه این مسیر تنگ و دشوار است، در صورت هدایت الهی و صبر، ممکن است به هدف نهایی رسید.