نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۷ حزین لاهیجی

حزین لاهیجی / ودیعة البدیعه / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

هرچه ادراک آن حواس کند

روح از آن شربتی به کان کند

اثر مدرکات حسی تو

بگراید به روح علویتو

نقش تصویر جمله ادراکات

شودت جمع در صحیفهٔ ذات

خیر و شر هر چه می کنی هم نیز

ثبت گردد در آن کتاب عزیز

خاصه اوصاف راسخ البنیان

که نگردد حک از صحیفهٔ جان

چون ز دنیا بریده شد املت

نقش باشد صحیفهٔ عملت

این زمان منطویست این طومار

نیست مشکوک بر اولی الابصار

مگر آنان که چشم دل دارند

دل فارغ ز آب و گل دارند

چو گشایند پرده های حساب

آشکارا شود رقوم و کتاب

شغل حسی حجاب دیده بود

حس چو رخ تافت، نفس دیده شود

آن زمان فاش هر نهان گردد

حشر آن دم تو را عیان گردد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به تفسیر ارتباط میان ادراک حسی و روح می‌پردازد. نویسنده می‌گوید که هر چیزی که با حواس درک می‌شود، تأثیری بر روح می‌گذارد و این تأثیرات در دفتری ثبت می‌شود. اعمال و ویژگی‌های انسان، چه خوب و چه بد، در این «کتاب عزیز» ثبت می‌گردند و خصوصیات اساسی که ثابت هستند، هرگز از صحیفه جان محو نمی‌شوند. به‌محض اینکه انسان از دنیا فاصله بگیرد، نتایج کارهایش در این صحیفه نمایان می‌شود. آگاهی این مسائل تنها برای کسانی است که دارای بینش ذهنی و روحی غنی هستند و با گشودن پرده‌های حساب، واقعیت‌های پنهان آشکار می‌شود. در نهایت، تأکید بر این است که بدنه حسی انسان می‌تواند مانع درک عمیق شود، اما زمانی که روح به ظهور می‌رسد، همه چیز واضح و مشخص خواهد شد.