بخش ۸۵ - متاع شیخ اساطیر کهن بود اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / ارمغان حجاز / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
متاع شیخ اساطیر کهن بود
حدیث او همه تخمین و ظن بود
هنوز اسلام او زنار دار است
حرم چون دیر بود او برهمن بود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به انتقاد از شیخی می‌پردازد که تنها با تکیه بر افسانه‌ها و خرافات سخن می‌گوید. او به این نکته اشاره دارد که هنوز در زیر ظاهر اسلامی او، باورهای باستانی و غیرمؤمنی نهفته است. به عبارتی، او را شبیه به یک برهمن می‌داند که در مکان مقدسی چون حرم قرار دارد، اما با ارزش‌های واقعی فاصله دارد.