بخش ۱۹۵ - جهان عمل اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
هست این میکده و دعوت عام است اینجا
قسمت باده به اندازهٔ جام است اینجا
حرف آن راز که بیگانهٔ صوت است هنوز
از لب جام چکید است و کلام است اینجا
نشه از حال بگیرند و گذشتند ز قال
نکتهٔ فلسفه درد ته جام است اینجا
ما درین ره نفس دهر برانداخته ایم
آفتاب سحر او لب بام است اینجا
ای که تو پاس غلط کردهٔ خود میداری
آنچه پیش تو سکون است خرام است اینجا
ما که اندر طلب از خانه برون تاخته ایم
علم را جان بدمیدیم و عمل ساخته ایم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به وصف میکده و فضای آن می‌پردازد و اشاره می‌کند که دعوت عمومی به نوشیدن باده در اینجا برقرار است. او به ارتباط عمیق و رازآلودی که در کلام و جام وجود دارد اشاره می‌کند. همچنین به نکات فلسفی درباره درد و زندگی پرداخته و به جریان زندگی و چالش‌های آن اشاره می‌کند. شاعر به جستجوی خود در راه زندگی و تلاش برای کسب علم و عمل تأکید دارد و در نهایت به زیبایی و حرکت زندگی اشاره می‌کند.