بخش ۲۰۹ - جمهوریت اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
متاع معنی بیگانه از دون فطرتان جوئی
ز موران شوخی طبع سلیمانی نمی آید
گریز از طرز جمهوری غلام پخته کاری شو
که از مغز دو صد خر فکر انسانی نمی آید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این ابیات به دنبال بیان این نکته هستند که ارزش‌ها و معانی واقعی از درون انسان‌ها و فطرت خالص آن‌ها سرچشمه می‌گیرد و نه از تأثیرات خارجی و دنیوی. شاعر به انتقاد از رونده‌های اجتماعی و سیاسی پرداخته و تأکید می‌کند که برای رسیدن به یک اهمیت واقعی و معنوی، باید از راه‌کارهای سطحی و ظاهری دوری کرد و به عمق فکر و وجود انسانی پرداخت.