بخش ۲۶۹ - نیچه اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
گر نوا خواهی ز پیش او گریز
در نی کلکش غریو تندر است
نیشتر اندر دل مغرب فشرد
دستش از خونِ چلیپا احمر است
آنکه بر طرح حرم بتخانه ساخت
قلب او مؤمن دماغش کافر است
خویش را در نار آن نمرود سوز
زانکه بستان خلیل از آذر است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این بیت‌ها به اهمیت دوری از شخصی که به نوا و فریاد تند و پرخاشگر می‌پردازد، اشاره می‌کند. او به نیشتر و زخم‌هایی که در دل غربت به وجود می‌آید، اشاره می‌کند و از خشونت و ناپاکی در وجود انسان‌ها می‌گوید. فردی که ظاهراً در پی ساختن یک مکان مقدس است، در درونش با کفر و عدم ایمان درگیر است. در نهایت، او به عذاب دوزخ نمرود اشاره می‌کند که خود را در آتش می‌سوزاند، در حالی که مکانی پاک و آرام مثل بستان خلیل از آتش و مشکل دور است.