نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۰۷ - ز رسم و راه شریعت نکرده ام تحقیق اقبال لاهوری

اقبال لاهوری / زبور عجم / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

ز رسم و راه شریعت نکرده ام تحقیق

جز اینکه منکر عشق است کافر و زندیق

مقام آدم خاکی نهاد دریا بند

مسافران حرم را خدا دهد توفیق

من از طریق نپرسم ، رفیق می جویم

که گفته اند نخستین رفیق و باز طریق

کند تلافی ذوق آنچنان حکیم فرنگ

فروغ باده فزون تر کند بجام عقیق

هزار بار نکو تر متاع بی بصری

ز دانشی که دل او را نمی کند تصدیق

به پیچ و تاب خرد گرچه لذت دگر است

یقین ساده دلان به ز نکته های دقیق

کلام و فلسفه از لوح دل فروشستم

ضمیر خویش گشادم به نشتر تحقیق

ز آستانهٔ سلطان کناره می گیرم

نه کافرم که پرستم خدای بی توفیق

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شاعر در این ابیات به تأمل و جستجوی حقیقت و عشق می‌پردازد و از سعی و تلاش برای درک عمیق‌تری از مقام انسان و رابطه‌اش با خدا سخن می‌گوید. او به این نکته اشاره می‌کند که خداوند به مسافران راه عشق توفیق می‌دهد و خودش به دنبال رفیقی می‌گردد که بتواند او را در این مسیر یاری کند. همچنین به نقد دانش superficial (سطحی) می‌پردازد که نمی‌تواند دل را قانع کند. شاعر در نهایت از فلسفه و کلام فاصله می‌گیرد و به سادگی ایمان و دل سپردن به خدا توجه می‌کند.