نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۱۹ - دم مرا صفت باد فرودین کردند اقبال لاهوری

اقبال لاهوری / زبور عجم / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

دم مرا صفت باد فرودین کردند

گیاه را ز سرشکم چو یاسمین کردند

نمود لالهٔ صحرا نشین ز خونابم

چنانکه بادهٔ لعلی به ساتگین کردند

بلند بال چنانم که بر سپهر برین

هزار بار مرا نوریان کمین کردند

فروغ آدم خاکی ز تازه کاریهاست

مه و ستاره کنند آنچه پیش ازین کردند

چراغ خویش بر افروختم که دست کلیم

درین زمانه نهان زیر آستین کردند

درآ به سجده و یاری ز خسروان مطلب

که روز فقر نیاکان ما چنین کردند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر با استفاده از تصاویر طبیعی و استعاره‌ها به توصیف حال و هوای خود می‌پردازد. او بیان می‌کند که چگونه سرنوشت و شرایط زندگی‌اش مانند باد در حال تغییر است و همچنین به تأثیر سختی‌ها بر این شرایط اشاره می‌کند. با بیان اینکه فروغ و روشنایی آدمی از تلاش‌ها و فعالیت‌های جدید ناشی می‌شود، نشان می‌دهد که باید به خود روشنایی بدهیم و از مشکلات نترسیم. در نهایت، شاعر از روزگار تهیدستی نیاکانش یاد می‌کند و به خواننده توصیه می‌کند که در زمان دشواری‌ها، به خداوند و یاری او اتکا کند.