شمارهٔ ۲۲ - ماده تاریخ مهمانی شاه در باغ امیرنظام (۱۳۰۷ هق) ایرج میرزا
ایرج میرزا / قطعه‌ها / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
خسرو تاج بخش ناصر دین
آن سرشته به عقل و دانش داد
آن که دست عطا و همت او
حاصل بحر و کان به باد بداد
بود سیم سفر که از تبریز
شد به سوی فرنگ خسرو راد
بر به تبریز چون امیر نظام
باغ و کاخی نُموده بود آباد
در اِیاب و دِهاب مهمان شد
اندر آن باغ شاه با دلِ شاد
شه قدم چون نهاد در آن باغ
در دولت بد روی میر گشاد
زر و سیم زیاد بهر نثار
زیر پای ملک امیر نهاد
همۀ چاکران سلطان را
شال و اسل و طلا و نقره بداد
با دل شاد شاه از این کشور
به سوی پایتخت روی نهاد
سفر شه بنای باغ امیر
چون به یک سال اتفاق افتاد
بهر تاریخ سال ایرج گفت
«باغ میر اجل بُوَد آباد»
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره خسرو تاج بخش ناصرالدین شاه است که با عقل و دانش خود اقداماتی انجام داده و ثروت زیادی به دست آورده است. او سفر خود را از تبریز به فرنگ آغاز کرده و در تبریز برای امیر نظام باغ و کاخی زیبا ساخته است. در این سفر، خسرو به مهمان‌نوازی پرداخته و در باغ خود فضایی شاداب را برای شاه ایجاد کرده است. شاه با خوشحالی در باغ قدم گذاشته و هدایایی از جمله طلا و نقره به خدمتگزاران خود اهدا کرده است. بعد از یک سال، باغ امیر در تاریخ مشخصی به عنوان یک مکان آباد ثبت شده است.