نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۷۶ - یادآوری ایرج میرزا

ایرج میرزا / قطعه‌ها / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

خسروا! گرچه فراموشی در طبع تو نیست

این سخن های دلاویز فراموش مکن

نصب یک حاکم عادل را با سرعت تام

به نگه داری تبریز فراموش مکن

حالت فارس که گردیده ز تأسیس پلیس

آتش فتنه در آن تیز فراموش مکن

امر قزاق که چون امر پلیس است و بود

عاقبت مفسدت آمیز فراموش مکن

اسم این هر دو برافکن ز جنوب و ز شمال

زآخر کار بپرهیز، فراموش مکن

کار نان را که بود فرض و سزد لازم تر

از همه کار و همه چیز فراموش مکن

ناله بیوه زنان را ز پی نان یاد آر

آه پیران سحرخیز فراموش مکن

دفع این جمع که بر رشوه خوری مشغولند

هر یکی در سر یک میز فراموش مکن

گر رئیس الوزرا خواهی و آسایش ملک

مخبرالسلطنه را نیز فراموش مکن

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به خسروا (حاکم) نصیحت می‌کند که مسائلی را فراموش نکند. او تأکید می‌کند که نصب یک حاکم عادل برای حفاظت از تبریز بسیار مهم است و باید به اوضاع فارس و ناآرامی‌ها توجه کند. همچنین، به خطرات ناشی از قزاق‌ها و پلیس اشاره می‌کند و ضرورت تمرکز بر مسائل اساسی مانند تأمین نان مردم و توجه به بیوه زنان و پیران را یادآور می‌شود. در نهایت، شاعر به اهمیت دوری از فساد و رشوه‌خواری نیز تأکید می‌کند و به خسروا توصیه می‌کند که باید به افرادی که به آسایش کشور کمک می‌کنند، توجه کند.