بخش ۶۸ - دیدار کوش با پدر ایرانشان
ایرانشان ابن ابی الخیر / کوشنامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
ز ره چون یکی میل ببرید بیش
سپاه پدرش اندر آمد به پیش
پیاده شدش پیش، بهمرد زود
مر او را فروان ستایش نمود
زمین را ببوسید پیشش سپاه
همی کرد هرکس به رویش نگاه
به بهمرد داد آن سرِ ارجمند
بدان تا فرستد به شاه بلند
چنین گفت کاین آن گرامی سر است
که بر آتبین ز آسمان برتر است
به کین برادر بریدم ز تن
مگر شاه خشنود گردد ز من
سواران چو رفتند نزدیک شاه
به مژده که فرزندت آمد ز راه
پذیره شدش با سپاهی گران
بزرگان چینی و گندآوران
چو تنگ اندر آمد به نزدیک کوش
سران را ز دیدار او رفت هوش
همی گفت هر کس که این دیو چیست
که بر کشور ما بباید گریست
نه مردُم، همانا که آهرمن است
به چهر اهرمن، پیلپیکر تن است
اگر شاه ما گردد این دیو زفت
سپه را سر خویش باید گرفت
کز این چهره ناید همی جز بدی
ندارد رخش فرّه ایزدی
پدر را چو کوش دلاور بدید
فرود آمد و آفرین گسترید
زمانی بمالید بر خاک روی
نیایش همی کرد در پیش اوی
ز خاکش سپهدار چین برگرفت
ببوسیدش و سخت در بر گرفت
فراوان بپرسید و خوبش نواخت
به اسب و ستام خودش برنشاخت
همی راند با او برابر به راه
سخنها ز هرگونه پرسید شاه
همی داد پاسخ ز هرگونه کوش
پدر را به آواز نرم و به هوش
به ایوان چو رفتند از آن راه سخت
برآورد خسرو مر او را به تخت
همان گاه خوالیگر آورد خوان
چنانچون بود در خور خسروان
چو از خوان و خوردن بپرداختند
به نوّی یکی انجمن ساختند
بریده سر شاه ایران سپاه
بفرمود کآورد سالار شاه
بدید و دو دستش به دل برنهاد
همی گفت کز بخت گشتیم شاد
به دست چنین نیو نامی پسر
کشیدیم کینِ گرامی پسر
بسی آفرین کرد بر کوش و گفت
که با یال و برزت هنر باد جفت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بخش، داستان به ورود کوش، فرزند پادشاه، به سپاه و استقبال او از سوی پدر و همراهانش میپردازد. پس از اینکه کوش به سپاه پدرش نزدیک میشود، او را با تحسین و احترام میپذیرند و به او میگویند که او برتری خاصی دارد. کوش به پدرش، که دلاوری به نام خسرو است، احترام و نیایش میکند. خسرو نیز با محبت به او نزدیک میشود و از او سوالات مختلفی میپرسد. آنها پس از صرف غذا و برگزاری مجلس، سر رهبر ایرانیان را به حضور میآورند و شادی و خوشحالی خود را از پیروزی و بودن کوش ابراز میکنند و او را مورد ستایش قرار میدهند. این بخش نشاندهندهٔ احترام و محبت میان پدر و پسر و همچنین افتخارات حاصل از پیروزی بر دشمنان است.