بخش ۷۹ - جنگ آتبین و کوش و پیروزی آتبین ایرانشان
ایرانشان ابن ابی الخیر / کوشنامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
بگفت این و شد تا به نزدیک کوش
بر او حمله آورد چون شیرزوش
چنان هردوان بر هم آویختند
کز اسبان همی خون و خوی ریختند
گهی این برآن و گهی آن بر این
گهی آن به تندی، گهی این به کین
نهیب از چنان زخم دو کینهور
گهی بر سر آمد گهی بر سپر
شکستند نیزه، کشیدند تیغ
گهی در نبرد و گهی در گریغ
گمانش چنان بود بر آتبین
که با او برابر نیاید به کین
نخست از سر زین چو شیر ژیان
به یک دست تیغ و کمر بر میان
چو فرّ کیان دید و زور گوان
هنر دید از آن مایهٔ خسروان
هنر بیشتر کوشش افزون نمود
بدو اندر آمد به کردار دود
فرو هشت تیغ و سپر پیش کرد
بزد تیغ کوش از سرش خود برد
بر او حمله آورد پس آتبین
کشیده چو الماس شمشیر کین
ز بالا چو تیغ اندر آمد درشت
به یک زخم مر بارگی را بکشت
به یک زخم برگستوان با سرش
بیفگند و ز آن خیره شد لشکرش
پس آهنگ او کرد با تیغ تیز
بترسید و برداشت راه گریز
از آن سو تگ آورد سوی سپاه
که بپسود پایش ز خاک سیاه
پذیره شدندش سواران چین
رهانید جان از بدِ آتبین
دگر باره بر پشت باره نشست
بیامد برآورد زه را به شست
ببارید بر آتبین بر خدنگ
جهان بر دل لشکرش کرد تنگ
چو دید آتبین آن دلیری ز کوش
بر آورد چون ابر تندر خروش
به تیر آتبین آن زمان دست برد
نمود آن هنرمند را دستبرد
نخستین خدنگش رها شد ز شست
به پیشانی بارگی درنشست
خروشید و زد کوش را بر زمین
به زخم دگر دست برد آتبین
به بازو درآمدش زخم درشت
چو شد خسته زو کوش بنمود پشت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بخش، نبردی میان کوش و آتسین توصیف میشود. کوش همانند شیر به آتسین حمله میکند و دو طرف به شدت با یکدیگر میجنگند. خون از اسبان ریخته میشود و زخمها و جنگهای شدید رخ میدهد. آتسین در ابتدا تصور میکند که نمیتواند با کوش مقابله کند، اما با ارادهای قوی به نبرد ادامه میدهد. دو طرف با شمشیر و نیزه به یکدیگر حمله میکنند. آتسین در نهایت با یک ضربه قاطع کوش را زخمی میکند و این موجب وحشت لشکر کوش میشود. کوش در پاسخ به این زخم، تلاش میکند تا به مقابله برگردد، اما آتسین با تیر به او آسیب میزند و در نهایت کوش از شدت زخمها به عقب میافتد. این نبرد حماسی به تصویر کشیده شده و نشاندهنده دلیری و قدرت هر دو شخصیت است.