بخش ۶۷ - در وسوسه نماز و نیت برای کسب جمعیت جامی
جامی / دفتر اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
سوی وسواس او گراید دیو
همچو خون در رگش درآید ریو
گه بگوید نویت پی در پی
گه به لاحول سازد آن را طی
گه کند پست و گه بلند آهنگ
گه گزیند شتاب و گاه درنگ
گاه تا دوش ها برآرد دست
گه به پهلو فرو گذارد دست
گاه سر گاه ریش جنباند
گه چپ و راست رو بگرداند
کرد ورد نماز امام تمام
وان موسوس هنوز در احرام
خلق حیران که در چه کار است این
دیو خرم که یار غار است این
می کند از تکرر نیت
قصد کسب حضور جمعیت
لیک این معنی است بس مشکل
به یکی لحظه کی شود حاصل
کاش این فکر پیش ازین کردی
غم این کار پیش ازاین خوردی
هر که در خانه کرد خر تیمار
برد آسان به سوی منزل بار
وان که جو در سر بیابان داد
بارش آخر به پشت خویش نهاد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف وضعیت وسواس در نماز پرداخته است. شاعر به تصویر کشیده که چگونه وسوسهها مانند دیوی درون فرد حاضر میشوند و او را دچار تردید و سردرگمی میکنند. فردی که در حال نماز است، گاهی نیتش را میگوید و گاهی آن را ترک میکند. او دچار نوساناتی میشود؛ گاهی دستش را به سمت بالا میبرد و گاهی در کنار خود میگذارد. همچنین، سر و صورتش به چپ و راست میچرخد. این رفتار باعث حیرت دیگران میشود که نمیدانند این فرد در چه حالتی است. در نهایت، شاعر به فرد توصیه میکند که قبل از نماز به فکر این وسوسهها و مشکلات باشد و از روی بیتوجهی به آنها نگذرد، چون در این صورت کار را سختتر میکند.