بخش ۷۱ - اشارة الی قوله علیه السلام من اراد ان ینظر الی میت یمشی علی وجه الارض فلینظر الی ابن ابی قحافه جامی
جامی / دفتر دوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
بود ازین گونه مرده بوبکر
رسته از کید زرق و حیله و مکر
زان چو دیدش نبی که می پیمود
ره درین تیره خاکدان فرمود
هر که خواهد ز خلق کهنه و نو
نگرد مرده روان گو رو
آهوی مشک نافه را بنگر
پسر بو قحافه را بنگر
او چنین مرده و گروه شقاق
می زنندش ز جهل طعن نفاق
کان صدق و نفاق یعنی چه
غرق وصل و فراق یعنی چه
بود آیینه تمام صفا
عکس بینندگان در او پیدا
هر که سویش ز نیک و بد می دید
اندر او عکس روی خود می دید
طعنه بر وی ز جان پر کینه
طعن زشتان بود بر آیینه
زشت ننهد ز بد سرشتی خویش
جز بر آیینه عیب زشتی خویش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به توصیف ویژگیهای بوبکر (که احتمالاً به بوبکر صدیق اشاره دارد) میپردازد و او را از دسیسهها و نیرنگها دور میداند. نبی (پیامبر) او را میبیند و سبب راهنماییاش را بیان میکند. او به کسانی که به دنبال حقیقت هستند توصیه میکند که از مردگان دوری کنند و به جای آن به صفای آهو و پاکی بوبکر بنگرند. شاعر بر این نکته تأکید میکند که انسانها مانند آینهای هستند که ویژگیها و عیبهای خود را در دیگران میبینند. به بیان دیگر، طعنه و عیبجوییهایی که از دیگران میشود، غالباً ناشی از ویژگیهای شخصی خود فرد است. در نهایت، این شعر تأکید دارد بر لزوم شناخت خود و پرهیز از قضاوتهای نادرست درباره دیگران.