نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۵ - گفتار در فضیلت جود و کرم جامی

جامی / دفتر سوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

پیش سوداییان تخت و جلال

نیست جز تاج جود رأس المال

گر نه سرمایه تاج جود کنند

کی ز سودای خویش سود کنند

معنی جود چیست بخشیدن

عادت برق چیست رخشیدن

برق رخشان کند جهان روشن

جود و احسان جهان جان روشن

پرتو برق هست تا یکدم

پرتو جود تا بود عالم

گرچه یک مرد در زمانه نماند

وز جوانمرد جز فسانه نماند

تا بود دور گنبد گردان

ما و افسانه جوانمردان

رفت حاتم ازین نشیمن خاک

ماند نامش کتابه افلاک

هر چه داری ببخش و نام برآر

به نکویی و نام نیک گذار

زانکه زیر زمردین طارم

نام نیکو بود حیات دوم

هر چه دادی نصیبت آن باشد

وانچه نی حظ دیگران باشد

بهره خود به دیگران چه دهی

مال خود بهر دیگران چه نهی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

غزل به مفهوم جود و نیکی می‌پردازد. در آن تأکید می‌شود که ثروت واقعی در بخشیدن و نیکی کردن نهفته است. اگرچه ممکن است کسانی در این دنیا باقی نمانند، اما نام نیک و کارهای نیکو در تاریخ جاودانه خواهد ماند. شاعر از شخصیت‌هایی مانند حاتم سخن می‌گوید که با بخشش خود، نام نیکو از خود به جا گذاشته‌اند. در نهایت، توصیه می‌شود که هر فرد باید آنچه را دارد ببخشد و به دیگران نیکی کند، چرا که این عمل در واقع سبب سازندگی و حیات دوم او خواهد بود.