نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۶ جامی

جامی / روضهٔ سوم (در ذکر پادشاهان) / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

گناهکاری را پیش خلیفه آوردند خلیفه به عقوبتی که مستحق آن شده بود فرمان داد گفت: ای امیرالمؤمنین انتقام بر گناه عدل است و تجاوز از آن فضل، و پایه همت امیرالمؤمنین از آن عالیتر است که از آنچه بلندتر است تجاوز نماید و به آنچه فروتر است فرود آید.

خلیفه را سخن وی خوش آمد، گناه وی را عفو فرمود.

عفو گناه فضل بود انتقام عدل

زان تا به این ز چرخ برین تا زمین ره است

کی فضل را گذارد و آرد به عدل روی

دانا که از تفاوت این هر دو آگه است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

گناهکاری را به محضر خلیفه آوردند و خلیفه تصمیم به مجازات او گرفت. گناهکار گفت که انتقام صحیح است اما عفو نیز فضیلت دارد و بهتر است امیرالمؤمنین از سطح خود پایین نیاید و به عفو بپردازد. خلیفه از سخنش خوشش آمد و گناه او را بخشید. این گفت و گو بیانگر تفاوت بین عفو (که فضیلت است) و انتقام (که عدل است) بود و نشان می‌دهد که کسی که به این تفاوت آگاه است، می‌تواند انتخاب درستی داشته باشد.