بخش ۲۱ جامی
جامی / روضهٔ ششم (در مطایبه) / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
بخش 1
مدعیی خود را به صورت علویان آراسته و به دعوی آن نسبت عالی برخاسته،
در دعوی وی عیان نه از صدق فروغ
هم دوش ز گیسوان گواهان دروغ
بر صاحبدلی درآمد، از جای بجست و وی را بر صدر نشاند و در صف نعال نشست. هر چه طلب داشت زیادت از آن عطا کرد و در وقت خروجش ادب مشایعه به جای آورد. اصحاب گفتند: ما این شخص را می شناسیم، نسبت وی از این نسبت دور است و دعوی وی در این صورت کذب و زور، نه پدرش را از این خاندان بویی است نه مادرش را در این خانواده رویی،
صاحبدل گفت: آنچه ما کردیم نه لایق صادقان این خانواده است بلکه فراخور مدعیان از راه افتاده است!
بخش 2
مادرش شهرگرد و خانه گداست
پدرش دیگ بند و دوک تراش
آن یکی از قبیله ارذال
وین دگر از طویله اوباش
بخش 3
هرکس ز خاندان نبوت نصیب یافت
تعظیم او وظیفه هر بی نصیب نیست
هست او غریب دهر به راه محبتش
گر مال و ملک و جاه ببازی غریب نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شخصی به دروغ خود را از خاندان علویان معرفی میکند و به مدعیات خود میپردازد. در این میان، برخی افراد با او مخالفت میکنند و به عدم صداقت او اشاره میکنند. آنها میگویند که هیچ نسبت واقعی با این خاندان ندارد و صرفاً یک دروغگوست. پدر و مادر او از طبقات پایین اجتماعی هستند و از خانوادههای معمولی و بیخویشاوندی با علویان به شمار میروند. در نهایت، صاحبدل بر این موضوع تأکید میکند که نسبت خانوادگی و مقام نبوت نباید تنها به خاطر ظاهر یا ادعا مورد احترام قرار گیرد. هر کس باید به این نکته توجه کند که تعظیم و تجلیل از افراد واقعی و راستین نبوت، وظیفهی همگان است و نباید به راحتی تحت تأثیر ادعاهای دروغین قرار گرفت.