نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۵ جامی

جامی / روضهٔ ششم (در مطایبه) / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

توانگری در عهد یکی از ظالمان بمرد. وزیر آن ظالم پسر وی را طلب کرد و پرسید که پدر تو چه گذاشته است؟ گفت: از مال و منال چنین و چنان و از وارثان، وزیر کبیر را ایده الله سبحانه و این فقیر حقیر را.

وزیر بخندید و فرمود که میراث وی را به دو نیم کردند، نیمی را به وی گذاشت و نیمی را برای پادشاه برداشت.

ظلم پیشه وزیر نشناسد

جز حق پادشاه مال یتیم

عدل داند اگر برد به تمام

فضل داند اگر کند به دو نیم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در زمان یک دیکتاتور، وزیر او پسرش را فراخواند و از او درباره ارثی که پدرش به جا گذاشته بود پرسید. پسر پاسخ داد که پدرش دارایی‌های زیادی دارد و همچنین به عنوان وارث، وزیر کبیر را به یاد آورده است. وزیر به این پاسخ خندید و گفت که میراث را به دو نیم می‌کنند، نیمی به پسر و نیمی برای خود پادشاه برمی‌دارد. این موضوع نشان‌دهنده ظلم و بی‌عدالتی وزیر است که تنها حق پادشاه و مال یتیمان را نمی‌شناسد و در اعمال خود به عدالت و فضل توجهی ندارد.