نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۳ جامی

جامی / روضهٔ ششم (در مطایبه) / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

شخصی بر شاعری بیتی خواند که قافیه در یک مصراع راء مهمله مضموم آورده بود و در یکی زاء معجمه مکسور. شاعر گفت: این قافیه راست نیست زیرا که یک جا حرف راست بی نقطه و یکجا حرف زاست به نقطه.

آن شخص گفت: این را نقطه مزن. شاعر گفت: یک جا قافیه مضموم است و یک جا مکسور. گفت: بنگرید این چه نادان مردیست، من می گویم نقطه مزن وی اعراب می کند‍

آن سفله که مدح را ز ذم نشناسد

فتح از کسر و کسر ز ضم نشناسد

زو در عجبم که چون دم از شعر زند

کو شعر و شعیر را ز هم نشناسد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شخصی شعری را خواند که قافیه‌اش به‌درستی رعایت نشده بود. شاعری که این قافیه را شنید، توضیح داد که در یک مصراع حرف «ر» بدون نقطه و در مصراع دیگر حرف «ز» با نقطه آمده است و این باعث نادرستی قافیه شده است. شخص اول به شاعری گفت که به این نکته توجه نکند، اما شاعر بیان کرد که قافیه باید به‌درستی رعایت شود و از او انتقاد کرد که چگونه می‌تواند شعری بخواند در حالی که تفاوت بین قافیه‌ها و اعراب را نمی‌شناسد. شاعر در نهایت به نادانی او اشاره کرده و گفت که چگونه می‌توان از شعر صحبت کرد وقتی که او فرق بین شعر و شعیر را نمی‌داند.