شمارهٔ ۲۵۳ جامی
جامی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
سر زلفت که هست از باد گاهی راست گاهی کج
بر آن رخسار عارض باد گاهی راست گاهی کج
چو در مستی خرامی قدت از خاصیت باده
شود چون شاخ گل از باد گاهی راست گاهی کج
خیال قامت و محراب ابروی تو می بندد
که می خواند امام اوراد گاهی راست گاهی کج
در آن بالا و زلف از باغبان صنع حیرانم
که چون می پرورد شمشاد گاهی راست گاهی کج
نماز من نیاز آمد چه حاصل زانکه در مسجد
شوم بر عادت زهاد گاهی راست گاهی کج
رقیب کج نهادت باد خرم راستی کآرد
به عاشق مژده بیداد گاهی راست گاهی کج
خیال قد و زلفت بست جامی در سخن زان رو
ردیف شعر او افتاد گاهی راست گاهی کج
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به زیبایی و ظرافت پیچیدگیهای عشق و معشوق را توصیف میکند. شاعر در توصیف زلف و چهره معشوق میگوید که هر دو گاهی راست و گاهی کج هستند، بیانگری از حالتهای ناپایدار و متغیر عشق. او به اثر مستی و زیبایی معشوق اشاره میکند و میگوید که محبوبش مانند گلی است که تحت تأثیر باد، حالتهای مختلفی به خود میگیرد. در ادامه، شاعر به مراسم نماز و ارتباطش با معشوق میپردازد که نشان میدهد عشق واقعی میتواند از اصول و عبادتها نیز فراتر برود. این شعر با ذکر کنایههایی به رقیب و احساسات عاشقانه، پیچیدگیهای رابطه انسانی و احساسات را به تصویر میکشد. در نهایت، شاعر از شعر و هنر برای بیان عشق و زیباییهای معشوق استفاده میکند و این مسأله را به نمایشی از ناپایداری و زیبایی در عشق تبدیل میکند.