نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۲ - نمودن شاپور صورت خسرو به شیرین بار سوم سلیمی جرونی

سلیمی جرونی / شیرین و فرهاد / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

دگر چون روز سر برزد ز کهسار

ز مردم دیو شب شد ناپدیدار

پری رویان مریم روی از سیر

همه گشتند پنهان جمله در دیر

نشستند آن ندیمان گرد شیرین

همه با چنگ و عود و جام زرین

از آن صورت حکایت بازگفتند

ز دل گرد پریشانی برفتند

همی دادند هر یک زان نشانها

که ناگه نازنینی زان میانها

بدو گفتا سوی دیر پری سوز

ببر نذری و قندیلی برافروز

به شیرین آن پری رویان رقاص

شدند الحمد خوان یکسر به اخلاص

به صدق دل همه یکروی گشتند

کشیشان را زیارت جوی گشتند

شدند از صدق در آن دیر مینو

که باشد صدق هر کس رهبر او

کرم را جمله دستی برفشاندند

به نذر آنجا به بالا زر فشاندند

وز آنجا همچو مرغان، باز پرواز

گرفتند و شدند از جانبی باز

همه چون سرو هریک ناز در سر

به جایی در شدند از هر دو بهتر

زمینی کاندرو باد بهاری

نمودی جعد گل را شانه کاری

بنفشه، زلف سنبل تاب دادی

هوا از ژاله گل را آب دادی

درختان در درختان سرکشیده

در آن آواز مرغان برکشیده

در آن صحرا که چون خلد برین بود

بنفشه همچو زلف عنبرین بود

هر آن گل کز صبا چهره گشادی

شقایق سینه را داغی نهادی

درون بلبل از گلها پریشان

به روی لاله سنبلها پریشان

به نقاشی دگر شاپور سرمست

که از مانی به خوبی برده بد دست

در آن صحرا که رشک نقش چین بود

دگر با آن حریفان نقش بنمود

زصنعت مشک بر کافور آمیخت

زنو بار دگر نقشی برانگیخت

که گردون کاو هزاران نقش سازد

یکی نابرده دیگر یک طرازد

ببیند هر که عقلش برقرار است

که عالم سربسر نقش نگار است

به صورت چشم مردان کی گشاید

که صورت مر زنان را...

به صورت کس قدم در راه ننهاد

که این ره هر که رفت از راه افتاد

زمن بشنو مرو در راه صورت

که مرد آنجا کند ره گم ضرورت

چو شیرین باز آن صورت نگه کرد

ز آه دل جهان بر خود سیه کرد

زخون دل که بر مژگان فروهشت

تو گفتی لاله ها بر زعفران کشت

چو دیدند آن پری رویان چنینش

دلش جستند و کردند آفرینش

مخور غم ما بکوشیم از برایت

که بادا جان ما یکسر فدایت

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره دگرگونی و زیبایی‌های طبیعت و عشق است. در آغاز روز، دیو شب ناپدید می‌شود و پری‌روان در پنهانی به سر می‌برند. ندیمان شیرین در کنار هم نشسته و با موسیقی و جام زرین به شادی می‌پردازند. آنها از عشق و زیبایی‌ها صحبت می‌کنند و به سوی دیر پری‌سوز می‌روند. در اینجا، صداقت و ایمان موجب به وجود آمدن فضایی روحانی و پر از محبت می‌شود. درختان و گل‌ها سر برمی‌کشند و زیبایی طبیعت به اوج خود می‌رسد. نگاه به گل‌ها و پرندگان شور و شوقی در دل به وجود می‌آورد. در نهایت، عشق به شیرین و دلمشغولی‌های جدایی به تصویر کشیده می‌شود و شاعر از دل‌تنگی‌های خود می‌نالد و از محبوب می‌خواهد که نگران غم‌های او نباشد. شاعر در این اثر، زیبایی عشق و طبیعت را به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که حتی در دل غم، عشق و زیبایی وجود دارد.