نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۶۲ - ایضا له کمال‌الدین اسماعیل

کمال‌الدین اسماعیل / قطعات / وزن: مفعول مفاعلن مفاعیلن (هزج مسدس اخرب مقبوض)

کیست همخانۀ؟ زبان؟ دندان

حکمتی هست اندرین پنهان

باشد از ازدواجشان مضبوط

کدخداییّ خاندان دهان

این همه لین و آن همه شدّت

این همه گوشت وان همه ستخوان

نان دندان زبان کند ترتیب

زانکه این ساکن است و آن جنبان

کام و ناکام هر کجا باشند

با سر او درد زمان بزمان

هر که دندان ازو بود شاکر

به ثنایش رود همیشه زبان

وان که پاس زبان ندارد باز

ساید از خشم و کین برو دندان

وان که از مال خویش و نعمت خویش

نرساند نصیبة ایشان

به ضرورت ز بهر او شب و روز

ژاژ خاید بسی همین و همان

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعری درباره رابطه و همبستگی بین دندان و زبان صحبت می‌کند. او اشاره می‌کند که این دو عضو در جسم انسان از لحاظ عملکردی به یکدیگر وابسته‌اند و از ازدواج این دو، نتیجه‌ای موثر در کدخدایی دهان به وجود آمده است. شاعر به تفاوت‌های موجود بین دندان و زبان و نیز به اهمیت هر یک از آن‌ها در زندگی اشاره می‌کند. اگر کسی به دندان‌ها توجهی نکند یا از نعمت‌های خود به دیگران نرساند، ممکن است از مشکلاتی رنج ببرد. در نهایت، پیام اصلی این است که هر دو عضو باید مورد احترام قرار گیرند تا زندگی بهتری داشته باشیم.