نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۵۰ - وله ایضا کمال‌الدین اسماعیل

کمال‌الدین اسماعیل / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای خواجه سال و ماه تو تلوین همی‌کند

بی‌آنکه علم صنعت اکسیر خوانده‌ای

اندر سیه‌گری ید بیضا نموده‌ای

تلبیس خویش بر همه عالم برانده‌ای

روی دو موی داری و موی دو روی و خود

سرگشته از دورنگی ایشان بمانده‌ای

تزویر کار خویش بدانسته‌ای از آن

رویش سیاه کرده و بر خر نشانده‌ای

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به یک شخص (خواجه) اشاره می‌کند که سال و ماه در زندگی‌اش تغییراتی را نشان می‌دهد، بدون آنکه دانش خاصی در زمینه علم و هنر داشته باشد. او به گونه‌ای غیرمعمول و جادویی قدرت‌هایی بدست آورده و تصویر خود را به همه معرفی کرده است. شاعر به تضاد در شخصیت او اشاره می‌کند که در واقع نشان از دورنگی و تزویر دارد، یعنی او به سهولت می‌تواند خود را به شکل‌های مختلف نشان دهد و با تغییر قیافه، دیگران را فریب دهد.