نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۱۱ خاقانی

خاقانی شروانی / قطعات / وزن: مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)

هر کو در نقص دید در خود

کامل‌تر اهل دین شمارش

وان کایت جهل بست بر خود

فرزانهٔ راستین شمارش

هرکو هنری است و عیب خود گفت

با جان هنر قرین شمارش

عالم که به جهل خود مقر شد

از جملهٔ صادقین شمارش

خود را چو ستوده‌ای نکوهد

عیسی فلک نشین شمارش

منصف که به صدق نفس خود را

خائن شمرد امین شمارش

وآنکس که به خود فرو نیاید

پویندهٔ حق گزین شمارش

عارف که نگشت خویشتن بین

معصوم خدای‌بین شمارش

دشنام که خود به خود دهد مرد

سرمایهٔ آفرین شمارش

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بررسی ویژگی‌های خودشناسی و نقد درونی می‌پردازد. شاعر می‌گوید که کسانی که نقص‌های خود را می‌بینند و به آنها اعتراف می‌کنند، به حقیقت نزدیک‌ترند و اهل دین و کمال محسوب می‌شوند. در مقابل، افرادی که به جهل و نادانی خود اذعان نمی‌کنند، از حقیقت دورند. همچنین، کسانی که هنری دارند و عیوب خود را می‌پذیرند، باید مورد احترام و اعتبار قرار گیرند. در نهایت، متن تأکید می‌کند که معصوم بودن و خلوص نیت از طریق خودشناسی و انتقاد از خود به دست می‌آید. کسانی که به خود فریب می‌دهند یا به دیگران دشنام می‌دهند، در واقع به خود آسیب می‌زنند و از آفرینش دور می‌شوند.