نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۷۸ - در مدح عز‌الدین ابو عمران خاقانی

خاقانی شروانی / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

دبیران را منم استاد و میران را منم قُدوه

مرا هم قُدوه هم استاد عزالدین بوعمران

دمی کز روح قدس آمد سوی جان بنت عمران را

مرا آن دم سوی جان داد عزالدین بوعمران

وگر ده چشمه بگشاد ابن عمران از دل سنگی

مرا بحری ز دل بگشاد عزالدین بوعمران

بشر گفتی ملک گردد بلی گردد بدو بنگر

ملک خُلق و بشر بنیاد عزالدین بوعمران

اگر ز اصلاب اسلافند زاده هر یکی بنگر

ز آب چشمهٔ جان زاد عزالدین بوعمران

به لطف و علم و حلم و عزم مستغنی است پنداری

ز آب و خاک و نار و باد عزالدین بوعمران

در آن مسند که چون طور است ثعبان کلک و بیضا کف

کلیمی بین چو خضر آزاد عزالدین بوعمران

امام الامه صدر السنه محی المله سیف الحق

ریاست‌دار دین آباد عزالدین بوعمران

محمد نطق و نعمان لفظ و احمد رای و مالک دم

که امت را رسد فریاد عزالدین بوعمران

به دل دریای بصره است و به کف دجله و زین هر دو

کند تبریز را بغداد عزالدین بوعمران

بیان ثعلبی راند هم از تفسیر خرگوشی

نماید شیر انسی زاد عزالدین بوعمران

اجازت خواهم از کلکش بدان تفسیر اگر بیند

که تایید ابد بیناد عزالدین بوعمران

جهان داور چو فاروق است و جاندار و چو فرقان هم

که آرد هم شفا هم داد عزالدین بوعمران

بدین یک قطعه ده بیت کارزد صدهزار آخر

سر افراز جهان افتاد عزالدین بوعمران

من آن گویم که تا روید زمین را بیخ بوزیدان

قوی شاخ و قوی بر باد عزالدین بوعمران

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره شخصیت عز الدین بوعمران است که به عنوان استاد و الگو معرفی شده است. او به واسطه الهام از روح قدس و ویژگی‌های برجسته‌ای چون علم، حلم و عزیمتی قوی شناخته می‌شود. بوعمران به عنوان الگویی در علم و دین مطرح است که می‌تواند معارف عمیق و هدایت‌های الهی را به خلق منتقل کند. او همچنین به ترکیب مفاهیم مختلف در زندگی انسانی و دینی اشاره دارد و به نوعی الهام‌بخش در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی به شمار می‌آید. در نهایت، این متن به عظمت و مقام والای عز الدین بوعمران در جامعه اشاره می‌کند و او را به عنوان محوریت علم و دین یاد می‌کند.