شمارهٔ ۲۶۴ خواجوی کرمانی
خواجوی کرمانی / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
ماهی که ببرد از مه و خورشید فَرِه
پرسید ز من که ای مطیعت که و مه
از فاعل و مفعول کدامین بهتر
گفتم که بنزد بنده مفعولُ به
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر اشاره به گفتوگویی بین یک ماهی و شخصی دارد. ماهی از فرد میپرسد که آیا فاعل (کسی که عمل را انجام میدهد) بهتر است یا مفعول (کسی که عمل بر روی او انجام میشود). شخص در پاسخ میگوید که به نزد او، مفعول ارزش بیشتری دارد. این گفتگو به نوعی به جایگاه و ارزش مفعول در زندگی و روابط انسانی اشاره دارد.