نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۵ - حکایت خیام

خیام نیشابوری / نوروزنامه

گویند روزی نوشین‌روان از بابک عارض پرسید گفت « از سلاحداران کدام نام‌بردار‌ترند ؟» گفت « خداوندان کمان و تیر » نوشین‌روان از وی شگفت ماند. خواست که این معنی بشرح باز گوید گفت « چگونه باید که باشند این مردمان ؟» گفت « چنانک همه تنشان دل باشد، و همه دلشان بازو، و همه بازوشان کمان، و همه کمانشان تیر، و همه تیرشان دل دشمن » گفت « چگونه باید دانست این معنی را ؟» گفت « چنانک دل قوی دارند و سخت چون بازو ، و زه هموار و سخت چون کمان، و تیر راست و موافق چون زه، تا هرگاه که چنین بوَد جای تیر خویش در دل دشمن بینند، این قدر در معنی تیر و کمان گفته آمد. »

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

روزی نوشین روان از بابک عارض پرسید که از سلاحداران کدامیک نامدارترند. او پاسخ داد که خداوندان کمان و تیر، که به معنای دلیران جنگی هستند. نوشین روان به این پاسخ شگفت‌زده شد و خواست تا بیشتر توضیح دهد. بابک گفت که این مردمان باید قلبی قوی و استوار چون بازو، و کمانی هموار و محکم داشته باشند. تیر آنها باید راست و هماهنگ باشد تا بتوانند دشمنان را به خوبی هدف قرار دهند. بنابراین، در مفهوم تیر و کمان، معنای قوی بودن و هماهنگی در جنگ نهفته است.