رباعی شمارهٔ ۱۷۶ خیام
خیام نیشابوری / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
گر کار فلک به عدل سنجیده بُدی
احوال فلک جمله پسندیده بُدی
ور عدل بُدی به کارها در گردون
کی خاطر اهل فضل رنجیده بُدی!
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این بیت بیانگر این است که اگر کارهای آسمان بر اساس عدالت سنجیده میشد، اوضاع عالم بسیار زیبا و پسندیده میبود. اما اگر عدالت در کارها حاکم نباشد، هیچکس نمیتواند از رنجها و مشکلاتی که برای اهل فضل و اندیشمندان به وجود میآید، در امان باشد. به طور کلی، چگونگی دوستی و رابطهی فلک (عالم) با عدالت تأثیر زیادی بر حال و احوال انسانها دارد.