رباعی شمارهٔ ۳۱ خیام
خیام نیشابوری / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
دارنده چو ترکیب طبایع آراست
از بهر چه افکندش اندر کم و کاست؟
گر نیک آمد، شکستن از بهر چه بود؟
ور نیک نیامد این صُوَر، عیب که راست؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این بیت به موضوع ترکیب و نحوه شکل‌گیری چیزها می‌پردازد. او می‌گوید که اگر ذات وجود چیزی خوب و زیبا است، پس چرا نقص‌هایی در آن دیده می‌شود؟ اگر هم این نقص‌ها زیبا هستند، پس چرا به‌عنوان عیب تلقی می‌شوند؟ در واقع، او به تناقض‌های موجود در طبیعت و زیبایی‌ها اشاره می‌کند و می‌خواهد بفهمد که علت این ناهماهنگی‌ها چیست.