رباعی ۴ خیام
خیام نیشابوری / راز آفرینش [ ۱۵-۱] / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
ای دل تو به ادراکِ معمّا نرسی
در نکتهٔ زیرکانِ دانا نرسی
اینجا ز می و جامْ بهشتی میساز
کآن جا که بهشت است رسی یا نرسی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بیت، شاعر به تردید و محدودیتهای فهم انسان اشاره میکند و میگوید که دل انسان قادر به درک معماهای پیچیده نیست و نمیتواند به عمق نکات حکمتآمیز دانایان دست یابد. او از بهشت و نوشیدن می، به عنوان نمادی از لذت و کمال یاد میکند و به این نکته اشاره میکند که شاید اینجا بهشت باشد، ولی در نهایت این سوال باقی است که آیا به آنجا که واقعا بهشت است خواهیم رسید یا نه.