نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۸۳ امیرخسرو دهلوی

امیرخسرو دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

یار چون با ماست بهر دیدنش تعجیل چیست

یوسف اندر مصر دل، در دیده رود نیل چیست

آن بت اندر سینه و سوزان دلم قندیل وار

چون دلم بتخانه شد، بتخانه را قندیل چیست

کشتن خود خواستم از غمزه خون ریز او

گفت صید انداز ساکن، صید را تعجیل چیست

رهروان صدق را از راحت و محنت چه غم

عاشقان کعبه را پرسش ز راه و میل چیست

مرد چون شد عاشق جانان، نترسد از بلا

مور چون شد بر در شه، بیم پای پیل چیست

تقوی و پرهیزگاری نیست کار عاشقان

صوفی میخواره را سجاده در زنبیل چیست؟

چون جمالت آیت رحمت شد اندر شان خلق

آخر این چندین ز بهر کشتنم تأویل چیست

خط شد آغازت، چو دورست از رخت چشم بدم

وه که این زیبا بناگوشت، نشان نیل چیست

ای که خسرو را نصیحت می کنی از بهر عشق

پند چون می نشنود، بیهوده قال و قیل چیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف عشق و دلدادگی می‌پردازد و از تعجیل در دیدار محبوب سخن می‌گوید. شاعر با استفاده از تصاویر زیبا و نمادین، احساسات عمیق خود را بیان کرده و به فلسفه عشق و ارتباط آن با رنج و شوق می‌پردازد. او به این نکته اشاره می‌کند که در عالم عشق، نه تقوا و پرهیزگاری اهمیتی دارد و نه ترس از بلایا. عشق واقعی انسان را به دلیری و صبر دعوت می‌کند و نشان می‌دهد که زیبایی و جاذبه محبوب باعث تغییر دیدگاه‌ها و ارز‌ش‌ها می‌شود. همچنین، شاعر با پرسش‌های فلسفی از عدم درک عشق و نصایح بی‌فایده هم انتقاد می‌کند. در نهایت، این شعر به تجلی عشق و تعهد اشاره دارد، حتی در مواجهه با سختی‌ها و رنج های احتمالی.