نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۰۹ - در تهنیت عید و مدح سلطان محمود مسعود سعد سلمان

مسعود سعد سلمان / قصاید / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

رسید عید و ز ما ماه روزه کرد گذر

وداع باید کردش که کرد رای سفر

به ما مقدمه عید فر خجسته رسید

براند روزه فرخنده ساقه لشکر

برفت زود ز نزدیک ما و نیست شگفت

که زودتر رود آن چیز کو گرامی تر

مه صیام درختی است بار او رحمت

به آب زهد توان خورد هم ز شاخش بر

بزرگوار مها و خجسته ایاما

چه گفت خواهی از ما به خالق اکبر

نداشتیم تو را آنچنان که واجب بود

شدی و ماند حقت خلق را به گردن بر

حقت شناخت که داند چنانکه هست روا

بسرت برد که داند چنانکه برد به سر

امیر غازی محمود سیف دولت و دین

خدایگان جهاندار خسرو صفدر

مظفری ملکی کش ملوک روی زمین

همی ببوسند از بندگی رکاب به زر

سپهر خواست که باشد مظفر و میمون

ستاره خواست که باشدش گوهر افسر

از آن سپهر بر افراخت همچو ایوانش

وز آن ستاره فروزنده گشت همچو گهر

بدان سبب که فلک پاره ای ز همت اوست

همی نگردد قادر بر او قضا و قدر

زمین ز سم پی پیل کوه پیکر او

همی بلرزد ز آن ساخت کوه را لنگر

وز آن که گوهر بر افسرش همی باشد

شده است تابش خورشید دایه گوهر

خدایگانا آمد مه صیام و گذشت

تو شادمانه بمان در جلالت و مگذر

به کامگاری و دولت به تخت ملک نشین

به شادمانی و رامش بساط لهو سیر

گذاردی حق روزه چنانکه واجب بود

به حاصل آمد خشنودی ایزد داور

خجسته باشد شب قدرو روز نو از تو

هر آنچه کردی پذیرفته درگه محشر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

با فرا رسیدن عید، زمان وداع با ماه رمضان و روزه‌هاست. عید به ما نوید خوشی و شادی می‌دهد و زمان آن رسیده که از روزه‌ها فارغ شویم. ماه رمضان، به مانند درختی پربار، رحمت‌های خداوند را به ارمغان می‌آورد. در این زمان، بزرگواران و خالق بزرگ، حکمت‌های خود را بر مخلوقات نمایان می‌سازند و ایام خجسته‌ای را برای بندگان رقم می‌زنند. امیر غازی محمود، نماد قدرت و دین، به واسطه‌ی تلاش‌ها و همت خود در میان ملوک زمین شناخته شده است. او با مکارم اخلاقی و کردار نیک، به ستاره‌ای درخشان تبدیل شده که بر افراشتن جلال و شکوه او گواهی می‌دهد. پیروزی او بر قضا و قدر، زاده عزم و اراده‌ای است که هیچ نیرو و نیرنگی نمی‌تواند او را متوقف کند. خداوند در این ایام، به بندگان خود رحمت می‌فرستد و برکتی که در نتیجه‌ی حفظ روزه و انجام نیک‌ها به دست می‌آید، مورد رضایت او قرار می‌گیرد. عید نوروز و شب قدر، این ایام را خجسته می‌سازد و امیدوار است که اعمال نیک بندگان در روز قیامت پذیرفته شود.