شمارهٔ ۱۰ - تاریخ نارنجستان اصفهان مشتاق اصفهانی
مشتاق اصفهانی / ماده تاریخ / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آصف روشندل صاحبضمیر
سید نیکوسرشت پاکزاد
مسندآرای وزارت آنکه هست
شاه ایران را محل اعتماد
نکتهسنجانی که هر یک سفتهاند
گوهری در وصف این روشننهاد
درخور است ار مدح او هر دم کنند
بیش از بیش و زیاد از زیاد
داده این نارنجخانه کز صفا
آبروی باغ جنت را به باد
چون سعی میرزا تعمیر شد
هم به لطف حضرت ربالعباد
خامهٔ مشتاق کز مفتاح نطق
بس در معنی بر اهل دل گشاد
از پی تاریخ سالش زد رقم
دائم این نارنجخانه سبز باد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به ستایش آصف روشندل میپردازد که شخصیتی نیکو و قابل اعتماد برای شاه ایران است. او به عنوان وزیر، ضمن توصیف صفات خوبش، به دیگران نیز پیشنهاد میدهد که او را مدح کنند. شاعر به زیباییهای این شخصیت تأکید میکند و میگوید که میرزا، با تلاش خود، باعث رونق و آبادانی میشود و یاد او همیشه در ذهنها باقی خواهد ماند. شاعر همچنین به خاصیت تأثیرگذاری کلام آصف و عمق معانی آن اشاره میکند.