شمارهٔ ۱۳ ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / منتخب غزلیات و قطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
از راه وفا گاه ز ما یاد توان کرد
گاهی به نگاهی دل ما شاد توان کرد
صید دل من لایق تیغ تو اگر نیست
از بهر خدا آخرش آزاد توان کرد
عالم مگر از ناله به رحم آورم ای دل
فریاد ، چه با خویِ خداداد توان کرد
زین بعد کسی ناله من نشنود آری
تا چند مگر ناله و فریاد توان کرد
مستم زمی عشق چنان کز پی مرگم
صد میکده ، از خاکِ من آزاد توان کرد
انصاف کجا رفت ببین مدرسه کردند
جایی که در آن میکده بنیاد توان کرد
منمای به زاهد تو ره کوی خرابات
این ره نه به هر بوالهوس ارشاد توان کرد
با غیر صفایی مه من عهد وفا بست
دل را به چه امید دگر شاد توان کرد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به موضوع عشق و وفای به معشوق میپردازد. شاعر از لحظاتی یاد میکند که میتوان با یاد یا نگاه معشوق دلش را شاد کرد، اگرچه میداند که معشوق ممکن است او را ترک کند. او احساس میکند که نمیتواند به سادگی ناله و فریاد کند و از دلش میخواهد که دیگر کسی صدای غم او را نشنود. شاعر مستی عشق را با مرگ مشابه میداند و به این نتیجه میرسد که در جایی که باید عشق ورزید، دیگر نمیتواند امیدی به شادی داشته باشد. در نهایت، او از ملامت زاهدان و عدم درک آنها از عشق و زیبایی واقعی شکایت میکند و به عنوان یک عاشق، نمیتواند به راحتی نسبت به وفاداری معشوق امیدوار باشد.