نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

مقام چهارم ملا احمد نراقی

ملا احمد نراقی / باب چهارم

و دانستی که حد اعتدال این قوه، صفت عفت است، که منشأ جمیع صفات کمالیه متعلقه به این قوه است و دو طرف افراط و تفریط آن یکی شره است و دیگری خمود .

و اینها جنس جمیع رذایل متعلقه به این قوه، و منشأ و مصدر همه آنها هستند و ما اول بیان این دو جنس و ضد اینها را که عفت است می کنیم و بعد از آن به شرح صفاتی که در ضمن آنها مندرج اند می پردازیم.

پس در این مقام دو مطلب است: مطلب اول دو جنس صفات خبیثه متعلقه به قوه شهویه، و ضد آنها و در آن سه فصل است.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، به ویژگی‌های قوه شهویه و اعتدال آن پرداخته می‌شود. حد میانه این قوه «عفت» است که منجر به تمامی صفات کمالی مربوط به آن می‌شود. افراط و تفریط در این قوه به ترتیب نمایانگر «شره» و «خمود» هستند که هر دو از رذایل مربوط به قوه شهویه به حساب می‌آیند. در اینجا، ابتدا دو نوع صفات زشت مربوط به قوه شهویه و ضد آنها (عفت) بررسی می‌شود و سپس به توضیح ویژگی‌های مرتبط با آنها پرداخته خواهد شد. اینجا ذکر شده که موضوع در سه فصل بررسی می‌شود.