بخش ۲۱۵ - در بیان اینکه اسماعیل گفت ستجدنی ان شاءالله من الصابرین ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
صبر از آثار جسم ظاهر است
دیدههای ظاهر آن را ناظر است
شکر و شوق و شادی و میل و نشاط
هست آنها را به باطن ارتباط
صبر کار دست و پایست و زبان
شُکر شغل خاطر و جان جنان
صبر در آرام و اعضای تو است
گرچه باشد در دل از غم صد شکست
دل ولی منزلگه شوق و رضاست
از رضا جان را شکفتن اقتضاست
زین سبب گفت آن ذبیح باوفا
گر خدا خواهد تجدنی صابرا
لیک جای شوق و وجد اندر دل است
داند آنکو این دل آن را منزل است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بررسی مفهوم صبر و ارتباط آن با حالتهای روحی و باطنی انسان میپردازد. صبر ویژگیای است که در ظاهر بدن نشان داده میشود و در ظاهر به احساسات و حالتهای مختلفی مانند شکر، میل، شادی و نشاط مرتبط است. صبر به اعمال و گفتار ارتباط دارد، در حالی که شکر و شوق مربوط به دل و جان هستند. شخصیت اصلی متن به این نکته اشاره میکند که مفاهیم چون شوق و رضا در دل انسان قرار دارند و صبر میتواند در زمان مواجهه با مشکلات و غمها آرامش را فراهم آورد. در نهایت، دل مکانی برای شوق و رضایت است، و کسی که آن را میشناسد میداند که شوق واقعی در دل است.