نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۱۵ - در بیان اینکه اسماعیل گفت ستجدنی ان شاءالله من الصابرین ملا احمد نراقی

ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صبر از آثار جسم ظاهر است

دیده‌های ظاهر آن را ناظر است

شکر و شوق و شادی و میل و نشاط

هست آنها را به باطن ارتباط

صبر کار دست و پایست و زبان

شُکر شغل خاطر و جان جنان

صبر در آرام و اعضای تو است

گرچه باشد در دل از غم صد شکست

دل ولی منزلگه شوق و رضاست

از رضا جان را شکفتن اقتضاست

زین سبب گفت آن ذبیح باوفا

گر خدا خواهد تجدنی صابرا

لیک جای شوق و وجد اندر دل است

داند آنکو این دل آن را منزل است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بررسی مفهوم صبر و ارتباط آن با حالت‌های روحی و باطنی انسان می‌پردازد. صبر ویژگی‌ای است که در ظاهر بدن نشان داده می‌شود و در ظاهر به احساسات و حالت‌های مختلفی مانند شکر، میل، شادی و نشاط مرتبط است. صبر به اعمال و گفتار ارتباط دارد، در حالی که شکر و شوق مربوط به دل و جان هستند. شخصیت اصلی متن به این نکته اشاره می‌کند که مفاهیم چون شوق و رضا در دل انسان قرار دارند و صبر می‌تواند در زمان مواجهه با مشکلات و غم‌ها آرامش را فراهم آورد. در نهایت، دل مکانی برای شوق و رضایت است، و کسی که آن را می‌شناسد می‌داند که شوق واقعی در دل است.