بخش ۶۲ - جواب زن به شوهر خود ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
زن جوابش داد کای مرد خدا
ای که هستی در عبادت پارسا
آنچه فرمودی درست است ای رفیق
لیک گم کردی در این وادی طریق
آنکه او از تو توکل خواسته
هم وی این دکان کسب آراسته
فهو حسبی را شنیدهستی از آن
و ابتغوا من فضله را هم بخوان
آن توکل از دل دانای توست
کسب و حرفت کار دست و پای توست
خواستند از دل توکل ای همام
وز جوارح کسب با سعی تمام
رو زمین از خار و از خس پاک کن
آب ده پس دانه اندر خاک کن
تکیه کن آنگه به لطف کردگار
گو خدایا دانه از خاکم برآر
قفل برزن بر در دکان به شب
وانگهی بسپار دکان را به رب
از توکل هیچکس بابا نشد
تا رهِ تزویج را پویا نشد
تا نگردی گرد تزویج و سِفاد
کی توکل در برت کودک نهاد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
زن به مرد خدا میگوید که اگرچه سخنان او درباره توکل درست است، اما او مسیر را گم کرده است. او به او یادآوری میکند که کسی که از او توکل خواسته، خود نیز کسب و کارش را برپا کرده است. توکل واقعی از دل و دانش انسان ناشی میشود و کسب و کار باید به تلاش و کوشش او وابسته باشد. او باید زمین را پاک کرده و با آب به دانهها برسد و سپس به خداوند توکل کند که دانهها را رشد دهد. او به مرد یادآوری میکند که تا زمانی که عروسی و خانواده را تجربه نکند، توکل حقیقی به او نمیرسد.