شمارهٔ ۵۴ سیدای نسفی
سیدای نسفی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
ز خونم بعد کشتن شورش محشر شود پیدا
چو بر خاک اوفتد یکدانه چندی سر شود پیدا
به شستشو لباس بدقماش اطلس نمی گردد
به صیقل کی ز تیغ آهنین جوهر شود پیدا
به دیوار قفس تا رخنه ها دیدیم یقینم شد
که یک در بسته گردد صد در دیگر شود پیدا
اگر امروز دست خود به نان دادن علم سازی
ز خورشید قیامت بر سرت چادر شود پیدا
شود چون شعله گردنکش به اندک تقویت ظالم
به آتش از خس و خاشاک بال و پر شود پیدا
به اندک رتبه ته چوبکاری فخر می سازی
بود معراج واعظ هر کجا منبر شود پیدا
اگر در راه حق ای سیدا با صدق رو آری
تو را چون خضر از ریگ روان رهبر شود پیدا
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بیان مفاهیم عمیق اجتماعی و اخلاقی می‌پردازد. شاعر از کشتن شورش و جرقه‌های درونی صحبت می‌کند و به این نکته اشاره می‌کند که در مواقع سخت و پس از سقوط، حقیقت‌ها نمایان می‌شوند. او به مقایسه می‌پردازد و می‌گوید که لباس بدقشمی با شستن تمیز نمی‌شود و فقط با صیقل دادن می‌توان خلوص و جوهر را نشان داد. همچنین اشاره می‌کند که تفاوت‌ها و مشکلات اجتماعی به سادگی قابل حل نیستند و در عین حال اگر به درستی عمل شود، فرد می‌تواند راهنمایی شود و به مقاماتی بلند برسد. شاعر در نهایت بر اهمیت صداقت و راه حق تأکید می‌کند و از نقش رهبری در تحقق آرمان‌ها سخن می‌گوید.