نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۹ نشاط اصفهانی

نشاط اصفهانی / مثنویات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

نفس شوم تو چاه تاریک است

راه شرع ارچه راست باریک است

عقل و علم آن چراغ و این روغن

به شب تیره راه از آن روشن

عشق پوینده مرکبی رهجو

باشد از ذکر تازیانهٔ او

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این ابیات به بیان اهمیت عقل و علم در تاریکی‌های زندگی می‌پردازد. شاعر اشاره دارد که نفس انسان می‌تواند تاریکی و سردرگمی ایجاد کند، اما راه حق و شریعت هرچند باریک است، روشنایی آن از عقل و علم تأمین می‌شود. عشق نیز به عنوان عاملی جستجوگر، چون مرکبی در این مسیر عمل می‌کند و با تازیانه‌ی ذکر، انسان را به سوی حقیقت رهنمون می‌سازد.