بخش ۱ - توحید حکیم نزاری
حکیم نزاری قهستانی / دستورنامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
قل الحمدلله نزاری فَقُل
خداوندِ جزو و خداوندِ کٌل
خداوندِ امر و خداوند خلق
ازو و بدو قطع و پیوند خلق
برآرنده خیمه بیطناب
فروزندهی مشعلِ آفتاب
به دوحرف نه طاق برهم زده
به کاف و به نون هفت طارم زده
زعقل ابتدا کرده ابداع را
و زو نفس وز نفس اطباع را
هیولی و ارکان و انواع و جنس
نباتی و حیوانی و جن و انس
بسیط زمین و بساط زمان
نهایات و غایات کون و مکان
شد از امر او آفرینش پدید
چو از خلق نوبت به انسان رسید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به ستایش خداوند و بیان ویژگیهای او میپردازد. خداوند را به عنوان خالق و تدبیرکننده همه چیز معرفی میکند و تأکید میکند که او از ابتدا سبب آفرینش و شکلگیری موجودات بوده است. همچنین اشاره میکند که خداوند حیات را به انسانها ارزانی داشته و همه چیز در جهان نتیجه اراده و امر اوست. به عبارت دیگر، تمام موجودات، از جمله گیاهان، حیوانات و انسانها، نشأتگرفته از اراده و خلاقیت خداوند هستند.