نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۵۵۵ حکیم نزاری

حکیم نزاری قهستانی / غزلیات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

تو را عشق اگر رهنمایی کند

ز پیوند عقلت جدایی کند

همه استحالت صلاحی دهد

همه استفادت خدایی کند

ز عقل درونت خلاصی دهد

که او حکم های ریایی کند

بیاموزدت پس بیاندازدت

فریبت دهد خودنمایی کند

وگر قول کردی و یابد قبول

به تدبیر در سست رایی کند

وگر اندک اندک ز تو زلتی

تولد کند حق ستایی کند

چو ره بازیابد به حل و به عقل

جهانگیری و کدخدایی کند

چو درماند از جمله تدبیر و رای

حریصت چو سگ بر گدایی کند

از او آشنایی چنان کن قیاس

که بیگانه را آشنایی کند

اگر نه نزاری شوریده را

چرا هر زمان پیشوایی کند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی تأثیر عشق بر عقل و رفتار انسان می‌پردازد. شاعر می‌گوید اگر عشق شما را راهنمایی کند و از عقل و فکر صحیح دور کند، ممکن است شما را به زوال و فساد بکشاند. عشق می‌تواند انسان را در مسیری ناهموار قرار دهد و گاه فریفتاری کند. در این حالت، عقل ممکن است دچار سردرگمی شود و فرد به جای انجام کارهای منطقی، به دنباله‌روی از احکام بی‌پایه و غیر واقعی بپردازد. در نهایت، شاعر به اهمیت درک و سنجش عشق و عقل به‌طور همزمان اشاره می‌کند و به این نکته می‌پردازد که شناخت واقعی از عشق و بودن در آن، فرد را به کمال و درک عمیق‌تری از زندگی هدایت می‌کند.