نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸۱ - الحقیقة اوحدالدین کرمانی

اوحدالدین کرمانی / الباب الثانی: فی الشرعیّات و ما یتعلق بها / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

کار ارچه به من نیست ولی بی من نیست

فاعل جان است و فعل جان بی تن نیست

در ظلمت تن چراغ باید جان را

عقل ارچه چراغ است و به خود روشن نیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به این موضوع اشاره دارد که حتی اگر فردی در انجام کارها نقشی نداشته باشد، اما وجود او در آن فرآیند ضروری است. فاعل اصلی زندگی انسان، جان اوست و اعمال و رفتارها بدون وجود جسم او نمی‌توانند به انجام برسند. در دنیای مادی، جان به عنوان چراغی در تاریکی تن عمل می‌کند و هرچند عقل به عنوان نیروی تفکر و روشنایی شناخته می‌شود، اما در حقیقت، خود به تنهایی نمی‌تواند به وضوح روشن شود.