شمارهٔ ۲۹ اوحدالدین کرمانی
اوحدالدین کرمانی / الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
تو آلت فعل و در میان هیچ نئی
وز فاعل و فعل جز نشان هیچ نئی
تو عالمی و مراد از عالم تو
چون درنگری درین میان هیچ نئی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این ابیات به مفهوم وجود و ماهیت واقعی انسان اشاره میکند. او بیان میکند که در وجود انسانی، نه آلت (ابزار) و نه نی (چیزی دیگر) وجود ندارد؛ تنها یک نشان هست و بس. او همچنین به این نکته میپردازد که انسان در واقع خود یک عالم (دنیای بزرگ) است، اما وقتی به عمق خود نگاه میکند، درمییابد که در میان همه اینها هیچ وجود ندارد. یعنی در حقیقت، ریشه همه چیز به عدم و بینهایتی میرسد که در آن هیچ ملموس و واقعی نیست.