شمارهٔ ۴۹ اوحدالدین کرمانی
اوحدالدین کرمانی / الباب التاسع: فی السفر و الوداع / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
ناکس که به کس شود نمازی نبود
و این سیرت خواجگی به بازی نبود
گر جمله خران دهر مرکب گردند
خر را حرکات اسب تازی نبود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بیت، شاعر به تفاوت ویژگیها و صفات میپردازد. او اشاره میکند که اگرچه بسیاری از افراد میتوانند در ظاهر خود را به شکل خواجهها درآورند، اما در واقعیت هیچگاه نمیتوانند به ویژگیهای واقعی آنها دست یابند. همچنین بیان میکند که حتی اگر همه خرها به مثابه مرکب درآیند، باز هم نمیتوانند حرکات و زیباییهای یک اسب اصیل را داشته باشند. این ابیات تأکید بر اهمیت ذات و جوهره در مقایسه با ظاهر است.